Kitob qanday o'qiladi?

Saytimizdagi elektron kitoblarni 3 usulda o'qish mumkin: kitobxon mobil ilovasi, kitobxon windows dasturi yoki onlayn sayt orqali

Batafsil

Kitobni qanday sotib olish mumkin?

Ketma-ketlik bo‘yicha tavsiya: saytda qanday ro'yxatdan o'tish, saytdagi shaxsiy hisobni qanday to'ldirish mumkin, kerak bo'lgan kitob uchun qanday to'lovni amalga oshirish

Batafsil

Siz muallifmisiz?

Hurmatli mualliflar: Saytimizda asarlaringiz joylashtirilishini (yoki saytdan o‘chirilishini) istasangiz biz bilan shartnoma tuzish uchun bog‘lanishingizni so‘raymiz.

Batafsil

Savol-javoblar

Agar men O‘zbekistonda bo'lmasam, qanday qilib kitob sotib olishim mumkin?
Nima uchun PDF formatini yuklab ololmayman?
Internetsiz kitobni qanday o‘qish mumkin?
va boshqa savollaringizga bizning javoblarimiz.

Batafsil

O‘zbek aruzi lug‘ati

O‘zbek aruzi lug‘ati
Ko‘rganlar, jami:

633

Nashr yili:

1998

Tili:

O'zbek (kir)

Betlar:

224

Nashriyot:

Sharq

Parchani o'qing
Elektron kitob (7,1Mb)
E'tibor bering "Sotib olingan kitoblar qanday o'qiladi?" bo'limi bilan tanishib chiqing!

6800 so'm

Sotib olish
Qog'ozli kitob

25200 so'm

Сотувчи - KITOBXON
Дўкон тел.: (90) 959-25-26

Reyting

  • Annotatsiya
  • Mundarija
  • Fikr va mulohazalar

Қўлингиздаги китоб маънавиятимизнинг ажралмас қисми бўлган мумтоз адабиётимизда минг йилдан бери қўлланиб келаётган аруз шеърий ўлчов тизимининг назарий асослари ва шеъриятимиздаги амалий татбиқи ҳақида атрофлича маълумот бериш мақсадини кўзлайди. У билан танишар экансиз. аруз тизимининг энг кичик жузвлари: ҳижолар, рукнлар, уларнинг тузилиши ва турлари, хилма-хил баҳрларнинг таркиби ва оҳанг имкониятлари, ўзбек арузининг ўзига хос нафосати ва назокати, шоирларимиз фойдаланган 100 дан ортиқ вазннинг хусусиятлари ва қўлланиш кўлами ҳақида мукаммал билимга эга бўласиз. Луғат мумтоз адабиётимизнинг безавол асарларини ифодали ўқиш ва уларнинг бадииятидан баҳраманд бўлишингизда, шоирларимизнинг вазндан фойдаланиш маҳоратларини кашф этишингизда, энг муҳими, арузда битилган асарларнинг вазн хусусиятларини осонгина аниқлаш малакасиии ҳосил қилишингизда сизга амалий ёрдам беради, деб умид қиламиз.

А

Абтар......................................................................................................... 7

Ажабб........................................................................................................ 7

Азалл......................................................................................................... 7

Азл............................................................................................................. 7

Амиқ баҳри................................................................................................ 8

Ариз баҳри................................................................................................. 8

Аруз (I)...................................................................................................... 9

Аруз (II).................................................................................................... 13

Арузшунослик.......................................................................................... 13

Аруз доиралари........................................................................................ 16

Аслам........................................................................................................ 18

Асллар...................................................................................................... 18

Асрам........................................................................................................ 19

«Афоийлу тафоийл»................................................................................. 19

Ахраб........................................................................................................ 19

Ахраб шажараси....................................................................................... 19

«Ахраби мақбуз» шаҳобчаси вазнлари................................................... 22

«Ахраби макфуф» шаҳобчаси вазнлари.................................................. 25

Ахрам....................................................................................................... 28

Ахрам шажараси...................................................................................... 28

«Ахрами аштар» шаҳобчаси вазнлари.................................................... 30

«Ахрами ахраб» шаҳобчаси вазнлари..................................................... 33

Ахтам........................................................................................................ 36

Аштар....................................................................................................... 36

Б

Байт......................................................................................................... 36

Басит баҳри............................................................................................. 36

Батар........................................................................................................ 37

Баҳр......................................................................................................... 37

Баҳрларни аниқлаш усуллари................................................................. 39

В

Вазн......................................................................................................... 41

Вазнларни аниқлаш усуллари................................................................. 42

Васл......................................................................................................... 44

Васли «ҳо»............................................................................................... 45

Ватад........................................................................................................ 45

Ватади касрат.......................................................................................... 45


Ватади мажмуъ........................................................................................ 46

Ватади мафруқ......................................................................................... 46

Вофир баҳри............................................................................................. 46

д

Доира........................................................................................................ 47

Доираи «мужталиба»............................................................................... 47

Доираи «мужгалибаи музоҳафа»............................................................ 47,

Доираи «мужталибаи мухтариа»............................................................. 48

Доираи «мужтамиа»................................................................................. 48

Доираи «мунтазиа».................................................................................. 49

Доираи «муттафиқа»................................................................................ 49

Доираи «мухталита»................................................................................ 49

Доираи «мухталифа» (1).......................................................................... 50

Доираи «мухталифа» (II).......................................................................... 50

Доираи «муштабиҳа» (I).......................................................................... 51

Доираи «муштабиҳа» (II)......................................................................... 51

Доираи «муштабиҳаи солим».................................................................. 52

Доираи «муъталифа» (I)........................................................................... 52

Ж

Жабб......................................................................................................... 53

3

Залал......................................................................................................... 53

Зарб .......................................................................................................... 53

Зиҳофлар.................................................................................................. 53

И

Имола....................................................................................................... 57

Истиҳтоф.................................................................................................. 57

К

Кафф......................................................................................................... 59

Кашф........................................................................................................ 59

Комил баҳри............................................................................................. 59

Комил баҳри вазнлари.............................................................................. 60

Комили мусаммани солим....................................................................... 60

М

Мавқуф..................................................................................................... 61

Мадид....................................................................................................... 61

Мажзу....................................................................................................... 62

Макфуф.................................................................................................... 62

Макшуф.................................................................................................... 62

Матбуъ...................................................................................................... 62

Матвий...................................................................................................... 63

Матвийи мавқуф....................................................................................... 63

Матвийи макшуф...................................................................................

Мафоийл ...............................................................................................

Мафоийлон ...........................................................................................

Мафоийлу .............................................................................................

Мафоийлун (I).......................................................................................

Мафоийлун (II)......................................................................................

«Мафоийлун» аслининг тармоқлари.....................................................

Мафоилатун...........................................................................................

Мафомон................................................................................................

Мафоилун (I).........................................................................................

Мафоилун (II)........................................................................................

Мафъулоту............................................................................................

«Мафъулоту» аслининг тармоқлари.....................................................

Мафъулу................................................................................................

Мафъулун (I).........................................................................................

Мафъулун (II)........................................................................................

Махбун..................................................................................................

Махбуни мақсур....................................................................................

Махбуни маҳзуф....................................................................................

Махбуни музол......................................................................................

Машкул..................................................................................................

Маштур..................................................................................................

Мақбуз...................................................................................................

Мақсур...................................................................................................

Мақтуъ...................................................................................................

Мақтуъи мусаббағ.................................................................................

Маҳзуф...................................................................................................

Мужтасс баҳри......................................................................................

Мужтасси мусаммани махбун...............................................................

Мужтасси мусаммани махбуни маҳзуф................................................

Мужтасси мусаммани махбуни мақсур.................................................

Мужтасси мусаммани махбуни мақгуъ.................................................

Мужтасси мусаммани махбуни мақгуъи мусаббағ...............................

Музол.....................................................................................................

Музориъ баҳри......................................................................................

Музориъи мураббаи ахраб....................................................................

Музориъи мусаммани ахраб.................................................................

Музориъи мусаммани ахраби мусаббаг................................................

Музориъи мусаммани ахраби максруфи маҳзуф..................................

Музориъи мусаммани ахраби макфуфи мақсур....................................

Музориъи мусаммани ахраби макфуфи солими аруз ва зарб . . .

Мунсариҳ баҳри....................................................................................

Мунсариҳ баҳри вазнлари.....................................................................

Мунсариҳи мусаммани матвийи макшуф.............................................

Мунсариҳп мусаммани матвийи мавқуф...............................................

Мунсариҳи мусамманп матвийи манҳур..............................................

Мураббаъ...............................................................................................

Мураккаб зиҳоф.....................................................................................

Мусаббағ...............................................................................................

Мусадцас...............................................................................................

Мусамман..............................................................................................

Мустафъилон.........................................................................................

Мустафъилун (1)...................................................................................

Мустафъилун (II)...................................................................................

Мустафъилун аслининг тармоқларир...................................................

Мутадорик ба\ри................................................................................... 88

Мутадорик баҳри назнлари.................................................................. 88

Мутадорики мусаммани содим............................................................... 88

Мутадорики мусаммани мақтуъ.............................................................. 89

Мутадорики мусаммани мақгуъи мусаббагр.......................................... 89

16 рукнди мутадорики махбун................................................................ 89

Мугатаввун.............................................................................................. 90

Мустаъмал вазн..................................................................................... 91

Мустаъмали матбуъ вазн......................................................................... 92

Мутатаввал.............................................................................................. 92

Мутафоилун............................................................................................. 94

Мутақориб баҳри..................................................................................... 94

Мутақориб баҳри вазнлари..................................................................... 95

Мутақориби мусаммани солим............................................................... 95

Мутақорибй мусаммани маҳзуф............................................................. 96

Мутақориби мусаммани мақсур.............................................................. 97

Мутақориби мусаммани аслам................................................................ 98

Мутақориби мусаммани асрами маҳзуф........................................... 99

16 рукнли мутақориби мақбузи аслам.................................................. 100

16 рукнли мутақорибн аслам................................................................ 100

Мутаҳаррик............................................................................................ 101

Муфрад зиҳоф....................................................................................... 101

Муфтайлун............................................................................................. 102

Мухтараъ вазн....................................................................................... 102

Мухтараъи матбуъ вазн......................................................................... 102

Мушаъас................................................................................................ 103

Мушокил баҳри..................................................................................... 103

Муқгазаб баҳри...................................................................................... 104

Р

Ражаз баҳрн........................................................................................... 104

Ражази мураббаи солим......................................................................... 106

Ражази мураббаи музол......................................................................... 106

Ражази мусаммани солим...................................................................... 107

Ражази мусаммани музол...................................................................... 108

Ражази муеаммани матвийи махбун..................................................... 109

Ражази мусаммани матвийи махбуни музол......................................... 110

Рамал баҳри........................................................................................... 110

Рамал баҳрининг қушвазнли ўлчовлари............................................... 112

Рамали мусаммани маҳзуф.................................................................... 113

Рамали мусаммани мақсур.................................................................... 114

Рамали мусаммани махбун.................................................................... 116

Рамали мусаммани машкул................................................................... 116

Рамали мусаммани машкули мусаббаг................................................. 118

Рамали махбуни маҳзуфи 'мустаҳзод..................................................... 118

Рамали махбуни маҳзуфи мақсури мустаҳзоя...................................... 118

Рамали мусаддаси маҳзуф..................................................................... 119

Рамали мусаддаси мақсур..................................................................... 120

Рамали мусаммани солими махбуни маҳзуф........................................ 123

Рамали мусаммани солими махбуни мақсур......................................... 124

Рамали мусаммани солими махбуни мақгуъ......................................... 125

Рамали мусаммани солими махбуни мақгуьи мусаббағ....................... 126

Рамали мусаммани махбуни маҳзуф..................................................... 127

Рамали мусаммани махбуни мақсур..................................................... 128

Рамали мусаммани махбуни мақгуъ..................................................... 128

Рамали мусаммани махбуни мақгуъи мусаббағ................................... 129

Рамали мусаадаси содими махбуни маҳзуф......................................... 132

Рамали мусаддаси солими махбуни мақсур.......................................... 133

Рамали мусадцаси солими махбуни мақтуъ......................................... 134

Рамали мусаддаси солими махбуни мақгуьи мусаббағ........................ 136

Рамали мусадцаси махбуни маҳзуф.............................................. 137

Рамали мусадцаси махбуни мақсур.............................................. 138

Рамали мусаддаси махбуни мақгуь............................................... 138

Рамали мусадцаси махбуни мақтуьи мусаббағ............................. 139

Рамали мусадцаси солими мушаъаси махбуни маҳзуф........................ 140

Рамали мусаддаси солими мушаъаси махбуни мақсур........................ 140

Рамали мусаддаси еолими мушаъаси мақтуъ..................................... 141

Рамали мусаддаси солими мушаъаси мақтуьи мусаббағ . . . 141

Рамали мусаддаси махбуни мушаъаси маҳзуф..................................... 142

Рамали мусаддаси махбуни мушаъаси мақтуь..................................... 142

Рамали мусадцаси махбуни мушаъаси мақгуъи мусаббағ................. 143

Рамати мусаддаси мушаъаси махбуни мақтуь...................................... 143

Рамали мусаддаси мушаъаси махбуни мақтуъи мусаббағ................... 144

Рубоий вазнлари.................................................................................... 144

Рубоий ваянларини аникдаш усуллари................................................. 148

Рукн....................................................................................................... 149

С

Салм....................................................................................................... 150

Сарам..................................................................................................... 151

Сариъ баҳри........................................................................................... 151

Сариь баҳри вазнлари........................................................................... 152

Сариъи мусаддаси матвийи макшуф..................................................... 152

Сариъи мусаддаси матвийи мавқуф...................................................... 153

Солим.................................................................................................. 154

Т

Тавил баҳри........................................................................................... 155

Тавил баҳри вазнлари........................................................................... 155

Тавили мусаммани солим..................................................................... 156

Тазниб.................................................................................................... 156

Тайй....................................................................................................... 158

Таслим................................................................................................... 158

Ташгьис................................................................................................. 162

Тақтиъ.................................................................................................... 162

Тағйир.................................................................................................... 165

Туюқ вазнлари....................................................................................... 165

Ф

Фаал (I).................................................................................................. 167

Фаал (II)................................................................................................. 168

Фаилийён............................................................................................... 168

Фаилон................................................................................................... 168

Фаилоту................................................................................................. 168

Фаилотун.............................................................................................. 168

Фаилун (I).............................................................................................. 169

Фаилун (II)............................................................................................. 169

Фаул (I).................................................................................................. 169

Фаул (II)................................................................................................. 169

Фаулу..................................................................................................... 169

Фаулон................................................................................................... 169

Фаулун (I).............................................................................................. 170

Фаулун (II)............................................................................................. 170

Фаулун аслининг тармоқлари............................................................... 170

Фаъ....................................................................................................... 170

Фаълон................................................................................................ 171

Фаълу.................................................................................................. 171

Фаълун (I)............................................................................................ 171

Фаълун (II)............................................................................................. 171

Фоилийён............................................................................................ 171

Фоилоту.............................................................................................. 171

Фоилотун (I).......................................................................................... 172

Фоилотун (II)......................................................................................... 172

Фоилотун аслининг тармоқлари......................................................... 172

Фоилун (I).............................................................................................. 173

Фоилун (II)............................................................................................ 173

Фоилун (III)........................................................................................... 173

Фоилун (IV)........................................................................................... 173

Фоилун аслининг тармоқлари............................................................... 173

Фосила................................................................................................... 174

фоъ......................................................................................................... 174

Фуруъ.................................................................................................... 174

X

Хабн..................................................................................................... 175

Харб..................................................................................................... 175

Харм.................................................................................................... 175

Хатм..................................................................................................... 175

Хафиф.................................................................................................. 175

Хафиф баҳри вазнлари........................................................................ 176

Хафифи мусадцаси солими махбуни маҳзуф...................................... 178

Хафифи мусадааси солими махбуни мақсур...................................... 179

Хафифи мусаддаси солими махбуни мақгуь...................................... 180

Хафифи мусаддаси солими махбуни мақтуъи мусаббағ.................... 181

Хафифи мусадпаси махбуни маҳзуф............................................... 182

Хафифи мусадцаси махбуни мақсур............................................... 183

Хафифи мусадцаси махбуни мақгуъ............................................... 184

Хафифи мусадцаси махбуни мақтуъи мусаббағ............................. 184

Ч

Чўзиқ ҳижо.......................................................................................... 185

Ш

Шакл.................................................................................................... 185

Шатар.................................................................................................. 185

Ў

Ўзбек арузи........................................................................................... . 186

Ўта чўзиқ ҳижо.................................................................................. 187

қ

Қабз....................................................................................................... 190

Қариб баҳри........................................................................................... 190

Қаср....................................................................................................... 190

Қатъ....................................................................................................... 191

Қисқа ҳижо ........................................................................................... 191

Ғ

Ғариб баҳри........................................................................................... 193

ҳ

Ҳазаж баҳри.......................................................................................... 194

Ҳазаж баҳрининг олти рукнли (мусадцас) вазнлари............................ 195

Ҳазажи мусапдаси маҳзуф.................................................................... 195

Ҳазажи мусаддаси мақсур..................................................................... 197

Ҳазажи мусаддаси ахраби мақбузи солим............................................ 198

Ҳазажи мусаддаси ахраби мақбузи маҳзуф.......................................... 198

Ҳазажи мусаддаси ахраби мақбузи мақсур.......................................... 199

Ҳазажи мусаддаси ахрами аштари маҳзур ........................................... 200

Ҳазажи мусадааси ахрами аштари мақсур............................................ 201

Ҳазаж баҳрининг саккиз рукнли (мусамман) вазнлари........................ 201

Ҳазажи мусаммани солим................................................................ 201

Ҳазажи мусаммани мусаббағ........................................................... 203

Ҳазажи мусаммани аштар................................................................ 203

Ҳазажи мусаммани ахраб................................................................. 205

Ҳазажи мусаммани ахраби мусаббағ............................................... 206

Ҳазажи мусаммани маҳзуфи мақсур................................................ 207

Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи маҳзуф................................... 207

Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи мақсур.................................... 208

Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи маҳзуфи мустаҳзод............. 210

Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи маҳзуфи мақсури мус-

таҳзод....................................................................................... 212

Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи мақсури маҳзуфи мус-

таҳзод....................................................................................... 212

Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи мақсури мустаҳзод................ 213

16 рукнли ҳазажи ахраби макфуфи маҳзуфи мақсури мустаҳзод .213

Ҳазф.................................................................................................... 214

Ҳашв...................................................................................................... 214

Ҳижо...................................................................................................... 214

Kommentariy qushish
Fikr va mulohaza bildirilmadi. Birinchi bo'ling!