Kitob qanday o'qiladi?

Saytimizdagi elektron kitoblarni 3 usulda o'qish mumkin: kitobxon mobil ilovasi, kitobxon windows dasturi yoki onlayn sayt orqali

Batafsil

Kitobni qanday sotib olish mumkin?

Ketma-ketlik bo‘yicha tavsiya: saytda qanday ro'yxatdan o'tish, saytdagi shaxsiy hisobni qanday to'ldirish mumkin, kerak bo'lgan kitob uchun qanday to'lovni amalga oshirish

Batafsil

Siz muallifmisiz?

Hurmatli mualliflar: Saytimizda asarlaringiz joylashtirilishini (yoki saytdan o‘chirilishini) istasangiz biz bilan shartnoma tuzish uchun bog‘lanishingizni so‘raymiz.

Batafsil

Savol-javoblar

Agar men O‘zbekistonda bo'lmasam, qanday qilib kitob sotib olishim mumkin?
Nima uchun PDF formatini yuklab ololmayman?
Internetsiz kitobni qanday o‘qish mumkin?
va boshqa savollaringizga bizning javoblarimiz.

Batafsil

Kompyuter lingvistikasi

Kompyuter lingvistikasi
Ko‘rganlar, jami:

4833

Nashr yili:

2011

Tili:

O'zbek (kir)

Betlar:

520

Nashriyot:

Akademnashr

ISBN raqami:

978-9943-397-49-1

Parchani o'qing
Elektron kitob (12,5Mb)
E'tibor bering "Sotib olingan kitoblar qanday o'qiladi?" bo'limi bilan tanishib chiqing!

10500 so'm

Sotib olish
Qog'ozli kitob

36000 so'm

Сотувчи - KITOBXON
Дўкон тел.: (90) 959-25-26

Reyting

  • Annotatsiya
  • Mundarija
  • Fikr va mulohazalar

Китоб компьютер лингвистикасида фойдаланиладиган математика фани қисмларини ҳам ўз ичига олган. У ўн йил давомида ЎзМУнинг ўзбек филология, хорижий филология факультетларида компьютер лингвистикаси дарсини ўқитиш ва механика-математика факультетидаги Компьютер лингвистикаси лабораториясида олиб борилган илмий ва татбиқий фаолият натижасида тўпланган тажрибаларга асосланган.

Кириш............................................................................................................................. 6

1 қисм. Анъанавий лингвистикага янгича қараш.............................................. 10

1- §. Лингвистикада глобаллашув, стандартлашув ва оптималлашув

жараёнлари......................................................................................................... 10

2 §. Ўзбек тили грамматикаси ҳақида қисқача маълумот............................. 12

3 §.Тилшунослик фанининг вазифалари ва унга

қўйиладиган талаблар...................................................................................... 14

4 §. Амалий лингвистикага танқидий ёндашув................................................. 19

2 қисм. Математик мантиқ асослари................................................................... 27

5 §. {0, 1} математика. Иккилик саноқ системаси. Матн, тасвир, овоз

кўринишидаги ахборотларни рақамлаштириш ва компьютерда

ишлаш.................................................................................................................. 27

Тасвирларни, овозларни, матнларни 0, 1 тилига ўтказиш............................ 27

6 §. Математик мантиққа кириш............................................................................ 37

7 §.Мантиқ функциялари. Элементар мантиқий амаллар ва уларнинг

хоссалари............................................................................................................ 38

Элементар мантиқ функциялари (амаллари)................................................... 41

  1. Айнан ноль амали (мутлақо рад қилиш мантиғи).................................... 41
  2. Айнан бир амали (мутлақо хақлаш мантиғи)............................................. 41
  3. Айният амали (айнан тасдиқлаш мантиғи).................................................. 42
  4. Инкор амали....................................................................................................... 42
  5. Конъюнкция (мантиқий кўпайтма) амали.................................................... 42
  6. Дизъюнкция (мантиқий йиғинди) амали..................................................... 42
  7. Импликация амали........................................................................................... 43
  8. Эквивалентлик амали...................................................................................... 44
  9. Шеффер (таёқча) амали................................................................................. 44

Формулалар. Тенг кучли формулалар................................................................ 45

8 §. Мулоҳазаларни ҳисоблашнинг формал назарияси................................. 51

9 §. Аксиоматик назариялар ҳақида тасаввур.................................................. 52

3 қисм. Алгоритмлар назарияси ва дастурлаш асослари.............................. 53

10 §. Тўпламлар назарияси асослари................................................................. 53

Тўпламлар назариясининг асосий тушунчалари ............................................. 53

Тўпламлар устида амаллар................................................................................... 55

Асосий тенгликлар................................................................................................... 57

Муносабатлар. Бинар муносабат......................................................................... 58

Эквивалентлик муносабати................................................................................... 61


Функция тушунчаси. Функциялар суперпозицияси....................................... 62

11 §. Комбинаторика асослари.......................................................................... 64

Тўпламларни қўшиш, кўпайтириш, айириш, йиғиш қоидалэри.................. 64

Сўзлар сони масалалари..................................................................................... 6 6

Берилган алфавит ҳарфпаридан тузилиши мумкин булгаИ сўзлар

сонини аниқлаш масаласи........................................................................... 6 6

Ўрин алмаштиришлар сони масаласи............................................................. 6 6

Танлашлар сони масаласи.................................................................................. 67

Жойлаштиришлар сони масаласи.................................................................... 70

12 §. Графлар назарияси асослари.................................................................. 70

Оддий графлар. Таъриф ва мисоллар............................................................. 70

Дарахтлар................................................................................................................ 74

13 §. Математик статистика назарияси асослари......................................... 76

Эҳтимоллар назарияси фанининг предмети,

унинг асосий тушунчалари........................................................... .............. 76

Ҳодиса устида амаллар........................................................................ .............. 77

Ҳодисанинг эҳтимоли. Эҳтимолнинг классик таърифи................ .............. 78

Эҳтимолларни қўшиш, кўпайтириш теоремалари.

Тўла эҳтимол, Байес формулалари........................................... .............. 80

Эҳтимолларни кўпайтириш теоремалари. Боғлиқ ва эркги ҳоДИсалар81 Тасодифий миқдорлар ва уларнинг турлари. Дискрет тасодифии

миқдорнинг тақсимот қонуни.Типик тақсимотлар.................................. 83

Дискрет тасодифий миқдор эҳтимолларининг

тақсимот қонуни.............................................................................................. 8 3

Дискрет тасодифий миқдорнинг сонли характеристикалари..................... 84

ДТМнинг математик кутилиши............................................................................ 8 5

ДТМнинг дисперсияси.......................................................................................... 8 6

Математик статистика. Асосий тушунчалар.

Статистик тақсимот ва уни геометрик изоҳлаш..................................... 87

Математик статистика фанининг асосий тушунчалари............................... 87

Танланманинг турлари......................................................................................... 88

Танланманинг статистик тақсимоти.................................................................. 89

Тақсимотнинг эмпирик функцияси..................................................................... 00

Статистик тақсимотнинг полигон ва гистограммаси..................................... 01

Статистик тақсимотнинг танланма характеристикалари............. .............. 02

Танланма дисперсия............................................................................................. 0 3

14 §. Алгоритмлар назарияси асослари.......................................................... 06

Алгоритм тушунчаси ва унинг характерли хусусиятлари ........................... 9 6

Алгоритм тушунчасига аниқлик киритиш............................................................ 98

Ҳисобланувчи функциялар. Қисмий рекурсив функциялар.......................... 99

Тьюринг машиналари............................................................................................ 105

Тьюринг машинасида алгоритмни амалга ошириш...................................... 110

Алгоритмлар назариясининг асосий гипотезаси............................................ 111

2- §. Дастурлаш асослари............................................................................... 112

Стандарт функциялар........................................................................................... 116

Маълумотларнинг мантиқий тоифалари ......................................................... 116

Цикп операторлари. Параметрли цикл оператори........................................ 121

Цикп операторлари. Ререа! цикл оператори.................................................. 123

Цикп операторлари. \Л/М1е цикп оператори................................................... 124

Белгили ўзгарувчилар. Сбаг тоифаси............................................................... 125

Чизиқли массивлар.............................................................................................. 126

Белгили (символли) массивлар. Сатрлар..................................................... 129

Кўп ўлчамли массивлар...................................................................................... 132

Қисм дастур. Параметрсиз процедуралар.................................................... 133

С1оЬа1 ўзгарувчилар............................................................................................ 134

Қисм дастур. Параметрли қисм дастур............................................................ 135

Қисм дастур. Функциялар..................................................................................... 139

Рекурсия. Ўз-ўзини чақирувчи қисм дастурлар.............................................. 141

Файллар билан ишлаш. Тоифаланган файллар............................................ 142

Тоифаланган файллар билан ишловчи

процедура ва функциялар........................................................................... 144

Файллар билан ишлаш. Матнли файллар....................................................... 145

Тоифаланмаган файллар.................................................................................... 146

Маълумотларнинг мураккаб тоифалари. Ёзувлар....................................... 147

Бирлаштириш оператори..................................................................................... 149

4 қисм. Компьютер лингвистикаси..................................................................... 160

16 §. Ўзбек компьютер лингвистикаси: асослари,

муаммолари ва уларни ечиш йўллари..................................................... 160

17 §. Ўзбек тили грамматикаси ҳақида маълумот......................................... 162

Фонетика................................................................................................................... 162

Морфология............................................................................................................. 166

От............................................................................................................................... 167

Сифат........................................................................................................................ 171

Сон............................................................................................................................ 174

Феъл.......................................................................................................................... 176

Сифатдош............................................................................................................... 184

Равишдош................................................................................................................ 184

Ҳаракат номи........................................................................................................... 184

Феъл шакллари....................................................................................................... 184

Равиш........................................................................................................................ 185

Равиш шакллари.................................................................................................... 186

Олмош....................................................................................................................... 186

Олмош шакллари................................................................................................... 188

Кўмакчилар.............................................................................................................. 188

Кўмакчи шакллар.................................................................................................... 189

Боғловчилар............................................................................................................ 189

Юкламалар.............................................................................................................. 189

Модал сўзлар.......................................................................................................... 190

Ундов сўзлар........................................................................................................... 190

Тақлид сўзлар......................................................................................................... 191

Синтаксис................................................................................................................. 192

Гап.............................................................................................................................. 192

Гап бўлаклари......................................................................................................... 192

Эга.............................................................................................................................. 192

Кесим......................................................................................................................... 194

Эга-кесим мослашуви........................................................................................... 194

Аниқловчи................................................................................................................ 195

Тўлдирувчи.............................................................................................................. 195

Ҳол............................................................................................................................. 196

Мураккаб гап бўлакли содда гаплар................................................................. 198

Содда гап турлари................................................................................................ 1 99

Қўшма гап синтаксиси........................................................................................... 202

Эргаш гап турлари................................................................................................. 203

Қўшма гапларда замонлар мослашуви............................................................ 205

Мураккаб қўшма гаплар........................................................................................ 205

Қўчирма гап............................................................................................................. 205

Феълнинг шахссиз формаси билан ясаладиган синтактик комплекслар.

Гаплар синонимикаси.................................................................................... 205

Пунктуация............................................................................................................... 206

Нуқта.......................................................................................................................... 206

Нуқтали вергул........................................................................................................ 206

Вергул....................................................................................................................... 207

Икки нуқта................................................................................................................. 208

Тире........................................................................................................................... 208

Сўроқ.......................................................................................................................... 210

Ундов ........................................................................................................................ 210

Қавс............................................................................................................................ 210

Қўштирноқ................................................................................................................. 211

Матншунослик......................................................................................................... 212

18 §. Ўзбек тили маълумотлар базаси ва унинг

инглиз тилидаги муқобили............................................................................ 213

Фонетика.................................................................................................................... 214

Ўзбек тилидаги бўғинларнинг сони ва уларнинг муайян

хусусиятларига кўра таснифи...................................................................... 216

Морфология............................................................................................................. 219

Сўз туркумлари....................................................................................................... 219

Феъл........................................................................................................................... 219

Феъл шакллари....................................................................................................... 219

От ............................................................................................................................... 229

От шакллари............................................................................................................ 229

От шаклларининг ясалишида қўшимчалар ва

уларнинг ишлатилиши................................................................................... 230

Битта қўшимчали от шакллари........................................................................... 234

Иккита қўшимчали от шакллари......................................................................... 239

Кишилик олмошлари шакллари.......................................................................... 264

Кишилик олмошлари ясалишида қўшимчалар

ва уларнинг ишлатиши.................................................................................. 265

Битта қўшимчали кишилик олмоши шакллари............................................... 269

Иккита қўшимчали кишилик олмоши шакллари............................................. 272

Сон шакплари.......................................................................................................... 291

Сон шаклларининг ясалишида қўшимчалар ва

уларнинг ишлатилиши................................................................................... 292

Синтаксис................................................................................................................. 304

Эгасиз гаплар.......................................................................................................... 308

Нотенг қисмли қўшма гаплар............................................................................... 315

Лексикология........................................................................................................... 320

Иборалар.................................................................................................................. 320

Мақоллар.................................................................................................................. 321

Паронимлар............................................................................................................. 322

Кўп маъноли сўзлар (полисемантик сўзлар)................................................... 323

Синонимлар............................................................................................................. 324

Антонимлар.............................................................................................................. 327

Омонимлар.............................................................................................................. 329

Жаргон, аргон, вулгаризмлар............................................................................ 331

Шевалар................................................................................................................. 331

Жаргон, вулгар........................................................................................................ 332

Қарғишлар ............................................................................................................... 333

Дуолар....................................................................................................................... 333

19 §. Ўзбек ва инглиз тиллари грамматикасининг

қиёсий таҳлили................................................................................................ 334

Умумий сўроқ гаплар қиёси................................................................................. 339

Содда ва қўшма гаплар қиёси .......................................................................... 341

20 §. Эсперанто халқаро тили ҳақида қисқача маълумот............................ 342

Морфология............................................................................................................. 344

Феъл туркуми.......................................................................................................... 345

От туркуми............................................................................................................... 347

Сифат туркуми........................................................................................................ 348

Сон туркуми............................................................................................................. 348

Олмош туркуми....................................................................................................... 350

Равиш туркуми ....................................................................................................... 352

Сўз шакллари.......................................................................................................... 353

Суффикслар............................................................................................................ 354

Префикслар............................................................................................................. 355

Предлоглар.............................................................................................................. 356

Юкламалар.............................................................................................................. 359

Синтаксис................................................................................................................. 359

21 -§. Ўзбек тилининг ахборот услуби.............................................................. 365

Ўзбек тили ахборот услубининг изоҳли луғати ............................................. 366

Ўзбек тили ахборот услуби грамматикаси....................................................... 377

Сўз туркумлари....................................................................................................... 377

Феъл.......................................................................................................................... 377

От............................................................................................................................... 384

Сон ............................................................................................................................ 401

Ўзбек тили ахборот услуби хрестоматияси..................................................... 405

Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси............................................... 405

Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси............................................. 408

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни.............................................................. 412

Иш юритиш.............................................................................................................. 413

Иш қоғозлари........................................................................................................... 413

Ариза......................................................................................................................... 413

Тавсифнома............................................................................................................. 413

Ишончнома............................................................................................................... 414

Маълумотнома........................................................................................................ 414

Таржимаи ҳол.......................................................................................................... 414

Меҳнат битими шартномаси................................................................................ 415

Шартнома................................................................................................................. 415

Таржимаи ҳол (С\/)................................................................................................. 416

Математика. 6-синф............................................................................................. 421

Масаланинг математик модели........................................................................ 421

Ички касалликлар .................................................................................................. 424

Миокардит................................................................................................................ 424

22- §. Ўзбек тили ахборот услубининг формал грамматикаси................. 428

  1. Сўз туркумлари ............................................................................................. 428
  2. От....................................................................................................................... 430

Отнинг сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи қўшимчалари................................ 430

  1. Сифат................................................................................................................. 430

Сифатнинг сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи қўшимчалари....................... 430

  1. Сон ..................................................................................................................... 431

Соннинг сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи қўшимчалари.......................... 431

  1. Олмош.............................................................................................................. 432

Олмошнинг сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи қўшимчалари.................... 432

  1. Равиш............................................................................................................... 434

Равиш сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи қўшимчалари............................. 434

  1. Феъл................................................................................................................. 435

Феъл функционал шаклларининг сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи

қўшимчалари................................................................................................. 435

Феънинг сўз ўзгартирувчи ва шакл ясовчи қўшимчалари.......................... 436

Гап бўлакларининг формал ифодаланиши................................................... 438

Эга............................................................................................................................. 438

Кесим........................................................................................................................ 439

Аниқловчи............................................................................................................... 442

Тўлдирувчи............................................................................................................. 443

Ҳол............................................................................................................................ 444

Гап конструкцияларини формаллаштириш................................................... 445

23- §. Ўзбек тили ахборот услуби грамматикасининг аксиоматик

назарияси...................................................................................................... 450

24- §. Шарҳланган компьютер луғати алгоритми

ва дастури асослари .................................................................................. 468


25- §. Гапларни компьютерда таҳлил қилиш ва инглизча - ўзбекча

таржима алгоритмлари ва дастурлари асослари.................................... 471

26- §. Ўзбек тилига ўқитиш ва билимларни баҳолаш компьютер

дастурлари асослари...................................................................................... 474

27- §. Ўзбекча матнларни овозлаштириш алгоритми ва дастури

асослари............................................................................................................. 475

28- §. Компьютер лингвистикасининг ривожланиш истиқболи................ 477

5-қисм. «Компьютер лингвистикаси» фанидан талабалар билимини

баҳолаш учун саволлар ва тестлар............................................................ 478

«Компьютер лингвистикаси» фанидан

тест саволлари тизими................................................................................... 486

Kommentariy qushish
Fikr va mulohaza bildirilmadi. Birinchi bo'ling!